Mẫu đơn bì vị thuốc chữa trị nhiễm trùng máu, xơ gan cổ trướng, quai bị

[ad_1]
Cây hoa mẫu đơn bì, mẫu đơn trung quốc

Nói tới mẫu đơn – loài hoa được mệnh danh là “quốc sắc thiên hương” thì phải kể tới tuyệt tác của nhà thơ Lưu Vũ Tích thời Đường:

Ngoài sân thược dược đẹp riêng mình,
Sen trước ao tranh một chút tình.
Duy chỉ mẫu đơn là quốc sắc,
Nở hoa chính lúc rộn kinh thành” (1).

Thế nhưng, không chỉ là loài hoa đẹp, hoa mẫu đơn còn có nhiều công dụng quý trong chữa trị bệnh, bài viết sẽ giới thiệu tới các bạn công dụng của mẫu đơn.

Về hoa mẫu đơn

Hoa mẫu đơn (Paeonia suffruticosa, họ mẫu đơn Trung Quốc Paeoniaceae) (2)

Có các mỹ danh như: hoa vương, quốc sắc thiên hương, phú quý hoa… Ngoài ra, hoa còn có nhiều cách gọi khác như: mẫu đơn bì, mẫu đơn bụi, mẫu đơn Suffruticosa, bạch thược cao, đơn bì, phấn đơn bì, mộc thược dược…

Mặt khác, cần phân biệt hoa mẫu đơn có phần rễ sử dụng làm thuốc với nhiều loại hoa khác cũng có cùng tên là mẫu đơn như:

  • Hoa trang đỏ (Ixora coccinea) còn được gọi là trang son, đơn đỏ, nam mẫu đơn, long thuyền hoa.
  • Bạch thược trắng (Paeonia lactiflora) còn được gọi là bạch thược, thược dược Trung Quốc.
  • Mẫu đơn tử ban (Paeonia rockii) cũng được gọi là mẫu đơn bì, mẫu đơn hoa (3).

Mẫu đơn là cây lâu năm, cao từ 1 – 1, 5 m và có rễ trở thành củ, có nguồn gốc từ Trung Quốc, tại Việt Nam chủ yếu được trồng làm cảnh (vỏ rễ làm thuốc thường được nhập). Lá mẫu đơn mọc so le, thường chia làm 3 lá chét, các lá chét xẻ hoặc không xẻ thùy, mặt trên xanh, mặt dưới có lông màu trắng nhạt. Hoa mẫu đơn to, nhiều cánh, đường kính 15 – 20 cm, mọc riêng lẻ ở đầu cành, màu đỏ, tím, vàng hoặc trắng, có mùi hương như hoa hồng. Quả mẫu đơn tự phát tán.

để mắt tới: Câu mẫu đơn được đề cập trong bài viết này là loại mẫ đơn được trồng chủ yếu ở Trung Quốc, khác loài mẫu đơn đỏ Ixora coccinea L ở nước ta (Công dụng của cây mẫu đơn đỏ sẽ được nhà thuốc giới thiệu trong một bài viết gần đây). Các bạn xem ảnh để thấy rõ hơn.

Mẫu đơn đỏ Việt Nam

Mẫu đơn đỏ Việt Nam

Cây hoa mẫu đơn bì, mẫu đơn trung quốc

Cây mẫu đơn Trung Quốc

Công dụng của mẫu đơn bì

Mẫu đơn bì (còn gọi nguyên đơn bì) trong y học cổ truyền đây là vỏ rễ của cây mẫu đơn (đã trồng từ 3 năm) được bổ dọc, phơi khô hay sấy khô. Đây cũng là bộ phận được sử dụng làm thuốc chủ yếu của cây.

Mẫu đơn bì vị cay, đắng, tính hơi hàn, có công dụng thanh huyết nhiệt, làm tan máu bầm và chữa trị các chứng như: nóng nhức trong xương, cuồng điên, rối loạn thần kinh, đau đầu, thổ huyết, chảy máu cam, bế kinh, kinh nguyệt không đều, đau bụng khi hành kinh, bệnh phụ khoa sau khi sinh và đau lưng, đau khớp. Liều lượng: khoảng 5 – 10 gam thuốc sắc mỗi ngày (4).

Công dụng của mẫu đơn bì

Vị thuốc mẫu đơn bì

Ngoài ra, vị thuốc này còn được sử dụng phối hợp trong chữa trị các chứng như:

  • Nhiễm trùng máu: thang thuốc gồm các vị: mẫu đơn bì, tri mẫu (mỗi vị 12 gam), sinh địa, thạch cao, kim ngân hoa (mỗi vị 40 gam), huyền sâm, đại thanh diệp, hoàng liên, hoàng cầm, liên kiều (mỗi vị 16 gam) (5).
  • Xơ gan cổ trướng: thang thuốc sắc gồm các vị: mẫu đơn bì, sơn thù, trạch tả, phục linh, đương quy (mỗi vị 8 gam), bạch mao căn (20 gam), thục địa, hoài sơn, bạch truật, địa cốt bì (mỗi vị 12 gam) (5).
  • Bí tiểu tiện ở người già: thang thuốc gồm các vị: mẫu đơn bì, sơn thù du, phục linh, trạch tả, phụ tử chế (mỗi vị 8 gam), nhục quế (4 gam), thục địa, hoài sơn, ngưu tất, xa tiền tử (mỗi vị 12 gam) (5).
  • riêng lẻ sưng tấy, quai bị, sưng vú, viêm tinh hoàn: thang thuốc sắc gồm các vị: mẫu đơn bì, bông trang, huyết giác, hoàng lực, đơn châu chấu, chó đẻ răng cưa, mỗi vị 12 gam (6).
  • Ôn nhiệt, sốt nóng vào mùa hè thu, viêm não cấp, sưng gan, sốt xuất huyết, sốt cao co giật, hôn mê, khô khát, gầy rộc: thang thuốc sắc gồm có các vị: vỏ rễ mẫu đơn, huyền sâm, sinh địa, ngưu tất, mạch môn và quyết minh tử, dành dành, hoa hòe (3 vị cuối này đều sao lên), mỗi vị 12 gam (6).

Xem thêm: Ngải cứu – Bài thuốc vàng giúp điều hòa kinh nguyệt hiệu quả

để mắt tới

Phụ nữ có thai không nên sử dụng mẫu đơn bì vì có thể bị sẩy thai (5).

Nguồn tham khảo cụ thể tại trang web:https://caythuocviet.org/: cụ thể tại trang web:https://caythuocviet.org/:

  1. Thưởng mẫu đơn. https://www.thivien.net/Lphần trămC6phần trămB0u-Vphần trămC5phần trămA9-Tphần trămC3phần trămADch/Thphần trămC6phần trămB0phần trămE1phần trămBBphần trăm9Fng-mphần trămE1phần trămBAphần trămABu-%C4phần trăm91phần trămC6phần trămA1n/poem-mf0sXaDYA7xyx3VKvvMyjA, ngày truy cập: 20/06/2019.
  2. Paeonia suffruticosa, https://vi.wikipedia.org/wiki/Paeonia_suffruticosa, ngày truy cập: 20/06/2019.
  3. Chi Mẫu đơn Trung Quốc, https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi_Mphần trămE1phần trămBAphần trămABu_phần trămC4phần trăm91phần trămC6phần trămA1n_Trung_Quphần trămE1phần trămBBphần trăm91c, ngày truy cập: 20/06/2019.
  4. Đỗ Tất Lợi, Những thảo mộc và vị thuốc Việt Nam, Nxb Y học, 1999, tr.620.
  5. Nhiều tác giả, thảo mộc và động vật làm thuốc tại Việt Nam, tập 2, NXB Khoa học và kỹ thuật, Hà Nội, 2004, tr.253.
  6. Võ Văn Chi, tự điển thảo mộc Việt Nam, NXB Y học, Hà Nội, 1997, tr.733.

[ad_2]

Thông báo chính thức: Cây Thuốc Việt không hợp tác với bất kỳ ai để bán giao diện Wordpress và cũng không bán ở bất kỳ kênh nào ngoại trừ chính thức.

Chúng tôi chỉ support cho những khách hàng mua source code chính chủ. Tiền nào của nấy, khách hàng cân nhắc không nên ham rẻ để mua phải source code không rõ nguồn gốc và không có support về sau! Xin cám ơn!